Από παιδί - νύφη στο Αφγανιστάν, στην κορυφή του bodybuilding: Η απίστευτη ιστορία της Roya Karimi
Πριν από 15 χρόνια δεν μπορούσε να σκεφτεί ότι η ζωή της θα είχε πάρει μια εντελώς διαφορετική τροπή.
Κάποτε βρισκόταν στο Αφγανιστάν, ήταν μια έφηβη μητέρα, παντρεμένη ως παιδί – νύφη, και αντιμέτωπη με μια σειρά από περιορισμούς. Κι όμως τότε ποτέ δεν πίστευε ότι λίγα χρόνια αργότερα θα ζούσε μια εντελώς διαφορετική ζωή.
Πλέον βρίσκεται στο προσκήνιο και λάμπει με ένα μπικινι στολισμένο με κρύσταλλα. Οι καλοσχηματισμένοι μύες της είναι αποτέλεσμα της σκληρής προπόνησης με βάρη στο γυμναστήριο. Έχοντας «δραπετεύσει» από την προηγούμενη ζωή της, είναι μια από τις κορυφαίες bodybuilders της Ευρώπης σε ηλικία 30 ετών και θα διαγωνιστεί στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Bodybuilding αυτή την εβδομάδα. Η άνοδός της ήταν ραγδαία – άρχισε να ασχολείται επαγγελματικά με το άθλημα πριν από λιγότερο από δύο χρόνια.
Τίποτα από όλα αυτά δεν φαινόταν πιθανό όταν η Roya Karimi έφυγε από το Αφγανιστάν με τη μητέρα της και τον μικρό γιο της. Τότε, βρήκε καταφύγιο στη Νορβηγία, όπου ξεκίνησε μια νέα ζωή, συνέχισε τις σπουδές της και έγινε νοσοκόμα, ενώ γνώρισε τον νέο της σύζυγο, ο οποίος επίσης ασχολείται με το bodybuilding. To bodybuilding την βοήθησε να απελευθερωθεί από τους ψυχικούς και κοινωνικούς περιορισμούς που της είχαν επιβληθεί για χρόνια, λέει. «Κάθε φορά που πηγαίνω στο γυμναστήριο, θυμάμαι ότι υπήρχε μια εποχή στο Αφγανιστάν που δεν μου επιτρεπόταν καν να ασκηθώ ελεύθερα», είπε η Roya στο BBC News Afghan.
Η ιστορία της ζωής της Roya είναι μια ιστορία αγώνα ενάντια στις περιοριστικές παραδόσεις και ανασυγκρότησης της ταυτότητάς της, καθώς και προσπάθειας να εμπνεύσει τις γυναίκες της πατρίδας της που αντιμετωπίζουν εκτεταμένους περιορισμούς.
Μερικοί από αυτούς τους περιορισμούς υπήρχαν όταν η Roya ζούσε στο Αφγανιστάν, ως αποτέλεσμα των κοινωνικών κανόνων. Ωστόσο, έχουν επιδεινωθεί από το 2021, όταν οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία. Τώρα, στις γυναίκες στο Αφγανιστάν απαγορεύεται να πηγαίνουν στο σχολείο μετά την ηλικία των 12 ετών, να ασκούν τα περισσότερα επαγγέλματα, να ταξιδεύουν σε μεγάλες αποστάσεις χωρίς συνοδό άνδρα και απαιτείται να μην υψώνουν τη φωνή τους σε δημόσιους χώρους. «Ήμουν τυχερή που κατάφερα να ξεφύγω από αυτή την κατάσταση, αλλά πολλές γυναίκες εξακολουθούν να στερούνται τα πιο βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, όπως η εκπαίδευση. Είναι πραγματικά λυπηρό και σπαρακτικό», λέει η Roya.
Αναζητώντας ένα διαφορετικό μέλλον
Ωστόσο, η Roya αποφάσισε ότι «δεν ήθελε αυτή τη ζωή» χρόνια πριν οι Ταλιμπάν επιστρέψουν στην εξουσία. Η απόφασή της να φύγει από το Αφγανιστάν το 2011, αφήνοντας πίσω τον τότε σύζυγό της, ενείχε πολλούς κινδύνους για μια γυναίκα στην παραδοσιακή αφγανική κοινωνία. Δεν είναι μια περίοδος που της αρέσει να θυμάται – και δεν θέλει να μιλάει γι' αυτήν.
Στη Νορβηγία, η Roya βρήκε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον. Έπρεπε να προσαρμοστεί σε μια νέα, πιο φιλελεύθερη κουλτούρα, να βρει δουλειά για να συντηρήσει τον εαυτό της και την οικογένειά της και να μάθει νορβηγικά. Ήταν δύσκολο να ανταποκριθεί σε όλες τις απαιτήσεις στην αρχή, αλλά οι προσπάθειές της τελικά απέδωσαν καρπούς. Η Roya σπούδασε νοσηλευτική και εργάστηκε σε νοσοκομείο στην πρωτεύουσα, το Όσλο.
Η είσοδος της Roya στον κόσμο του bodybuilding ήταν η επόμενη καμπή στη ζωή της. Η επίσκεψη στο γυμναστήριο δεν ήταν μόνο για σωματική άσκηση, αλλά και ένας τρόπος να ξαναχτίσει την αυτοπεποίθησή της και να επαναπροσδιορίσει την προσωπική της ταυτότητα. Εκεί γνώρισε και τον δεύτερο σύζυγό της, τον συμπατριώτη της Καμάλ Τζαλαλουντίν. Αυτός είχε μακρά ιστορία στο bodybuilding και είναι ένας από τους κύριους υποστηρικτές της Roya. «Πριν γνωρίσω τον Καμάλ, ασχολιόμουν με τον αθλητισμό, αλλά όχι σε επαγγελματικό επίπεδο», εξήγησε.
Απειλές θανάτου και προσβολές
Πριν από 18 μήνες, η Roya αποφάσισε να εγκαταλείψει την καριέρα της ως νοσοκόμα και να μπει στον κόσμο του bodybuilding ως επαγγελματίας. Ήταν μια επικίνδυνη απόφαση, αν και η κύρια πρόκληση για εκείνη δεν ήταν η αλλαγή εργασίας. Αντίθετα, είπε ότι ήταν περισσότερο η προσαρμογή στις ελευθερίες μετά τους περιορισμούς που είχε βιώσει στο Αφγανιστάν. «Η μεγαλύτερη πρόκληση για εμάς ήταν να σπάσουμε τα όρια και τα πλαίσια που είχαν θέσει άλλοι για εμάς – τους άγραφους κανόνες που μας επιβλήθηκαν στο όνομα της παράδοσης, του πολιτισμού, της θρησκείας ή οτιδήποτε άλλο», είπε. «Αλλά όταν αποφασίζεις να καινοτομήσεις, πρέπει να απελευθερωθείς από αυτά τα πλαίσια».
Δεν έλειψαν φυσικά και τα προβλήματα. Τα μπικίνι, τα μακριά μαλλιά και το έντονο μακιγιάζ που φοράει στη σκηνή απέχουν πολύ από τις κοινωνικές νόρμες - και τώρα και από τους επίσημους περιορισμούς - που υπαγορεύουν τον τρόπο με τον οποίο οι γυναίκες ντύνονται και παρουσιάζονται στη χώρα της. Δεν είναι λοιπόν περίεργο ότι οι λογαριασμοί της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν κατακλυστεί από κριτικές, που συχνά περιλαμβάνουν απειλές βίας και ακόμη και θανάτου. «Οι άνθρωποι βλέπουν μόνο την εμφάνισή μου και το μπικίνι μου. Αλλά πίσω από αυτή την εμφάνιση, υπάρχουν χρόνια ταλαιπωρίας, προσπάθειας και επιμονής. Αυτές οι επιτυχίες δεν ήρθαν εύκολα».